• تاریخ انشار: 8 سپتامبر 2021
  • سرویس: اجتماعی
  • کد خبر: 30787
  • 35 بازدید
  • بدون دیدگاه
  • نسخه مخصوص پرینت

ضرورت ترقی جامعه از لحاظ فرهنگی و اجتماعی/ نظام جدید باید به جوانان میدان بدهد و از مشارکت زنان بهره ببرد

در میزگرد تحلیلی “تحولات افغانستان بعد از خروج امریکا” که امروز چهارشنبه ۱۷ سنبله در نمایندگی مرکز فعالیت‌های فرهنگی اجتماعی تبیان در شهر مقدس قم برگزار شد، کارشناسان به بررسی تحولات افغانستان بعد از خروج امریکا در ابعاد مختلف فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و دینی پرداختند. در این نشست تأکید شد که حاکمیت جدید کشور بایستی تلاش نماید جامعه از لحاظ فکری، فرهنگی، دینی و اجتماعی ترقی پیدا کند؛ همچنین باید از توانایی، استعداد و افکار جوانان و بانوان در این مسیر استفاده شود.

خبرگزاری صدای افغان (آوا) ـ‌ قم: در ابتدای این نشست حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر سیدآقاحسن حسینی بلخی، معاونت فرهنگی تربیتی جامعه‌المصطفی در افغانستان؛ به بررسی تحولات افغانستان از نگاه فرهنگی پرداخت و اظهار داشت: در ابتدای امر باید روند جامعه در مدت ۲۰ ساله گذشته و حضور نظام پیشین و غرب در افغانستان را بررسی کرد و سپس آن را با ساختار کنونی جامعه مقایسه کرد.

وی ادامه داد: در واقع باید تلاش‌هایی که در این ۲۰ سال اخیر انجام پذیرفته است، از جهات مختلف بررسی شود تا زمینه را برای ایجاد تغییرات ملموس فراهم نماید.

به عقیده او؛ درست است که در این دوران غربی‌ها و سکولارها و همچنین متدینین و ارزش‌گرایان هرکدام به نوبه‌ی خود تلاش داشتند که طرز فکر و عمل جامعه را در مسیر هدف خود سوق بدهند، اما خود مردم مسلمان کشور هم از آنجا که عرق دینی و مذهبی داشتند، خیلی با غربی‌ها و امریکایی‌ها همراهی نکردند و لذا با اینکه آنها برنامه‌ی وسیعی داشتند و طی این سال‌ها دوست داشتند از لحاظ فکری و فرهنگی جامعه ما را متحول سازند، بطوری که مردم افغانستان مانند آنها فکر کنند و تصمیم بگیرند و عمل کنند و در همین راستا سعی کردند تا با اعمال نفوذ رسانه‌ها و دیگرعوامل این امر را محقق سازند؛ ولی به دلیل این که متدینین و فعالان فرهنگی در جبهه‌ی مقابل مقاومت کردند، غرب موفق به انجام این مهم نشد. از طرف دیگر بدنه مردم سالار جامعه با باورهای دینی مستحکم نیز عامل مهمی در این رابطه بود. بطور کلی دولت قبلی علی‌رغم حضور مراکز و نهادهای جهانی متعدد در افغانستان، باز هم به دلیل فعالیت‌های فرهنگی متدینین و مردم دین‌مدار نتوانست دست‌خوش تغییرات اعظم دلخواه غرب شود.

در ادامه‌ی این نشست دکتر اسماعیل دانش، معاون پژوهش دانشگاه رابعه بلخی؛ تحولات افغانستان بعد از خروج امریکا را از منظر اجتماعی تحلیل کرد و ابراز داشت: رسانه‌ها و اندیشه‌های غربی در افغانستان با برنامه‌ریزی در خصوص زنان و فرهنگ جامعه تأثیر خود را بر ملت افغانستان داشتند.

وی تصریح کرد: اگر سبک پوشش دختران، زنان و دانشجوها را بررسی کنیم، بخوبی این تأثیرات غرب‌گرایانه را می‌توانیم در آنها ببینیم. بطوری که در همین راستا اگر شیوه‌ی پوشش مجریان و خبرنگاران و فیلم‌های پخش شده در رسانه‌ها را نیز بازنگری کنیم، می‌توانیم اعمال نفوذ غربی‌ها و امریکایی‌ها را در آنها ببینیم.

دکتر دانش تأکید کرد: در زمان کنونی کارشناسان باید اسلام را با توجه به تغییرات زمانی و مکانی به جوانان معرفی کنند و ما از نظام جدید توقع داریم که به جوانان فرصت بدهند و از آنها استفاده کنند و از مشارکت زنان در این نظام نیز باید بهره جست.

او؛ علاوه کرد: باید دید که نقشه ترسیمی نظام جدید در مورد نقش اقشار مختلف بخصوص زنان در حکومت آینده به چه نحوی خواهد بود.

در ادامه‌ دکتر غلام‌سخی رحمانی، کارشناس ارتباطات دانشگاه جامعه‌المصطفی در افغانستان؛ نیز تحولات کشور بعد از خروج امریکا را از بعد سیاسی تفسیر کرد و دستاوردهای ۲۰ ساله نظام پیشین را غیرقابل انکار خواند.

رحمانی ، در این رابطه اظهار داشت: حضور جامعه جهانی و نظام قبلی علی‌رغم چالش‌های موجود، دارای دستاوردهایی بود که نمی‌شود آنها را انکار کرد.

به باور وی، دموکراسی و حضور اقشار مختلف مردم در بدنه نظام، آزادی بیان، تکثر رسانه‌ها و حضور و فعالیت زنان در حکومت از جمله مواردی هستند که جزو این دستاوردهای ۲۰ ساله محسوب می‌شوند.

او با بیان اینکه ساختارهایی که در نظام قبلی شکل گرفته بود و استفاده از ابزارهای روز دنیا در اداره‌ها یکی از بزرگترین این دستاوردها بود، تأکید کرد: ما از تحریک طالبان می‌خواهیم که دستاوردهای نظام پیشین مانند ساختارهای اداری و آزادی که در آن دوران رواج داشت، حفظ نماید و در مقابل فساد اداری، اخلاقی و فرهنگی آن نیز رفع گردد.

کارشناس ارتباطات دانشگاه جامعه‌المصطفی در افغانستان؛ ارزش‌های دینی، جایگاه زنان در اجتماع و پذیرش زبان و احترام به قومیت‌های دیگر را از جمله بزرگترین دستاوردهایی خواند که باید حفظ شوند و تصریح کرد که هیچ قومی نباید بخاطر زبان، قومیت و منطقه از حقوق و حق مشارکت سیاسی دور بماند و این امتیازات از آنها سلب شود.

دکتر عبدالقادر کمالی، استاد دانشگاه و تحلیل‌گر سیاسی؛ از دیگر مهمانان این میزگرد نیز با اشاره به ابعاد فرهنگی و دینی این تحولات اظهار داشت: در بحث جمهوریت و دستاوردهای ۲۰ ساله این نظام با همکاری‌های بین‌المللی و کشورهای همسایه، موزای با شور و شوق ایجاد شده در جوانان، با رشد عظیم در حوزه‌های علمی و فرهنگی مواجه بودیم که اگر این موضوع ادامه پیدا می‌کرد، افغانستان در این زمینه در منطقه و خاورمیانه دارای اسم می‌شد؛ بطوری که در مناطق محروم نیز دانشگاه تأسیس شد و عطش جوانان به فراگیری علم به شدت زیاد شده بود.

دکتر کمالی، تصریح کرد: قبل از نظام جمهوریت، نشریات دارای محدودیت بودند و بر آنها نظارت شدیدی صورت می‌گرفت.چنانکه در دوره امان‌الله خان، ما فقط ۳۰ نشریه در کشور داشتیم ولی همین روند در نظام جمهوریت و در ولایت بلخ به ۵۰ نشریه افزایش یافت.
به باور او؛ در بخش رسانه‌ها نیز دستاوردهای عظیمی بوجود آمد و بیش از ۶۰ رسانه‌ی دیداری ظهور کردند.

این تحلیل‌گر سیاسی؛ با اشاره به این مطلب که طی ۲۰ سال اخیر مهمترین سلاح مردم انگیزه بود و مردم شور و نشاط علمی داشتند و انگیزه حرکت به سوی آینده در آنان موج می‌زد، اظهار داشت: امنیت، اولین معیار برای تولید علم است. اگر در افغانستان امنیت تأمین نشود،‌ تولید علم نیز متوقف خواهد شد. اگر تحریک طالبان بخواهد انگیزه لازم جهت پیشرفت را به جوانان بدهد، باید امنیت و آزادی آنان را تأمین کند.

از نظر این کارشناس، باید روح آزادی را به رسانه‌ها و نشریات برگردانیم تا بتوانند به کار خود ادامه دهند و پیشرفت کشور را شاهد باشیم؛ در غیر این‌صورت با یک رکود و انحطاط تمدنی مواجه خواهیم شد.

همچنین دکتر حسینی بلخی در این میزگرد، بار دیگر تأکید کرد که خیلی از برنامه‌های اجرا شده در گذشته، مزایای ویژه‌ای بود که در ۲۰ سال اخیر محقق شد.

به گفته‌ی او؛ تشیع ۲۵ درصدی کشور به قدری انگیزه پیشرفت داشت که برخی قوم‌پرستان در این خصوص احساس خطر کردند و در پذیرش‌های کانکور محدودیت اعمال شد.

به عقیده‌ی این عالم دین؛ در بحث تعلیم و تربیه نیز نمی‌شود یک قوم را عقب نگاه داشت؛ زیرا کل کشور دچار عقب‌ماندگی خواهد شد.

وی اظهار داشت: انتظار می‌رود تحریک طالبان در راستای پیشرفت کشور، این مسائل را مدنظر داشته باشد.

به بیان معاونت فرهنگی تربیتی جامعه‌المصطفی در افغانستان؛ حاکمیت جدید باید تلاش کند جامعه از لحاظ فرهنگی، فکری، دینی و اجتماعی ترقی پیدا کند؛ تصمیم‌گیری در فضای بسته نمی‌تواند آینده‌ی خوبی را رقم بزند و باید از توانایی، استعداد و افکار جوانان در این مسیر استفاده شود.

وی ادامه داد: طالبان در دوره‌ی حکومت قبلی خود با دوربین، رسانه و تلویزیون ناآشنا بود ولی اکنون با تحول در این زمینه، در رسانه‌ها ظاهر می‌شود و انتظار می‌رود که این تحول در سایر نقاط نیز دیده شود.

در ادامه این گفت‌وگو، دکتر دانش با اشاره با فرصت‌های از دست رفته‌ در نظام گذشته، ابراز داشت: نظام و دانشگاه‌های ما در این ۲۰ سال باید زیرساخت‌های جامعه را می‌ساختند که متأسفانه این مهم محقق نشد؛ تولید مقاله و ساخت مراکز پژوهشی انجام نشد.

وی تصریح کرد: درست است که در این مدت افزایش نشریات داشتیم، اما این نشریات در راستای نیازهای جامعه نبودند و از علم نخبگان ما در این نشریات استفاده نشد؛ ظرفیت‌هایی ایجاد شد ولی این ظرفیت‌ها برای اتلاف وقت جوان‌ها بود و آنان بدون ترسیم خط فکری روشن برای آینده در این دانشگاه‌ها مشغول بودند.

به عقیده این کارشناس: اگر دانشگاه‌ها را از بعد آینده‌نگری، تولید علم و افزایش سطح دانش بررسی کنیم، محتوایی نمی‌بینیم و وقتی در این رابطه با مراکز علمی صحبت می‌کنیم، آنها اعتقاد دارند که این موارد فقط آرمان است و دیدگاه ما آرمان‌گرایانه. بنابراین باید به ترسیم خط علمی و آینده‌نگری دقیقی دست بزنیم.

در ادامه دکتر کمالی با اشاره به صحبت‌های دکتر دانش، اظهار داشت: ما وقتی می‌گوییم که دانشگاه‌های ما فقط از نظر کمی رشد داشته‌اند نه کیفی، استباط اشتباهی است.

به عقیده‌ی این استاد دانشگاه، خروجی محصلین از دانشگاه‌ها، خود دلیل برای اثبات این مدعا است و با رشد کشور در این زمینه بود که کشورهای دنیا و همسایگان ما، افغانستان را شناختند و در دنیا جایگاه پیدا کردیم و دیگر مانند سابق کسی نمی‌تواند افغانستان را نادیده بگیرد.

در این میزگرد که موضوعات مختلف فرهنگی، دینی، اجتماعی، تمدنی، سیاسی و علمی ۲۰ سال گذشته با وضعیت فعلی بررسی و مقایسه شد، کارشناسان ضمن تأکید بر حفظ دستاوردهای گذشته، خواستار رفع نواقص آن نظام از جمله فسادهای اداری، اجتماعی و اخلاقی شدند. آنها تصریح کردند که تحریک طالبان باید سعی خود را بکار بگیرد تا جامعه از لحاظ سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و غیره بیش از پیش رشد کند.